Đồng bằng sông Hồng có khí hậu gì? 3 thông tin quan trọng về khí hậu đồng bằng sông Hồng

Nếu bạn đang tìm câu trả lời cho câu hỏi đồng bằng sông Hồng có khí hậu gì, thì có thể tóm gọn như sau: khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng thuộc kiểu nhiệt đới gió mùa ẩm, nhưng có mùa đông lạnh do chịu tác động rõ của gió mùa Đông Bắc. Nhờ cơ chế gió mùa và sự chuyển dịch khối khí theo mùa, khí hậu của đồng bằng sông Hồng phân hoá tương đối rõ thành bốn mùa.

Địa giới của đồng bằng sông Hồng trên bản đồ

Đồng bằng sông Hồng có khí hậu gì?

Đồng bằng sông Hồng có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, có mùa đông lạnh (ảnh hưởng gió mùa Đông Bắc), mùa hè nóng ẩm mưa nhiều (ảnh hưởng gió mùa Tây Nam và dải hội tụ nhiệt đới), và có sự chuyển mùa khá rõ. Khí hậu của vùng này cũng chia ra 4 mùa rõ rệt: Xuân – Hạ – Thu – Đông.

Đồng bằng sông Hồng có khí hậu gì luôn là câu hỏi được nhiều người quan tâm

Điểm làm khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng khác biệt là sự kết hợp của 3 yếu tố:

1. Ảnh hưởng mạnh của gió mùa

Khí hậu của đồng bằng sông Hồng chịu tác động rất rõ của hệ thống gió mùa, nên thời tiết thay đổi theo mùa rất rành mạch. Vào mùa đông, gió mùa Đông Bắc thổi từ lục địa xuống mang theo không khí lạnh và khô, khiến nhiệt độ giảm mạnh, có những đợt rét đậm rét hại. Ngược lại, vào mùa hè, khối không khí nóng ẩm hoạt động mạnh làm nhiệt độ tăng cao, đồng thời kéo theo hơi ẩm lớn nên mưa nhiều, hay gặp dông và các đợt mưa rào.

2. Gió mùa Đông Bắc gây rét

Gió mùa Đông Bắc thường xuất hiện theo từng đợt. Mỗi lần tăng cường, bạn sẽ thấy thời tiết miền Bắc “đổi mood” rất nhanh: trời lạnh hơn rõ rệt, gió mạnh, đôi khi có rét khô (hanh) hoặc rét ẩm (trời âm u). Đây là lý do dù nằm trong vùng nhiệt đới, đồng bằng sông Hồng vẫn có mùa đông lạnh, khác với nhiều khu vực nhiệt đới chỉ nóng ấm quanh năm.

3. Mùa hè chịu gió mùa nóng ẩm, khiến nhiệt độ cao và mưa nhiều

Mùa hè ở đồng bằng sông Hồng thường nóng và oi bức. Không khí nóng ẩm làm cơ thể dễ mệt, cảm giác bí bách. Đồng thời, lượng hơi nước lớn trong không khí khiến mưa rào và dông xuất hiện thường xuyên, có lúc mưa mạnh trong thời gian ngắn. Vì vậy, mùa hè vừa là mùa thuận lợi cho cây trồng phát triển, vừa là giai đoạn dễ xảy ra ngập úng ở khu vực đô thị nếu thoát nước không tốt.

Đặc điểm khí hậu các mùa

Khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng chia ra rõ rệt 4 mùa, mỗi mùa có những đặc điểm riêng rất dễ phân biệt.

Đồng bằng sông Hồng có khí hậu chia 4 mùa rõ rệt

1. Mùa hè: nóng ẩm và mưa nhiều

Mùa hè là giai đoạn mang đặc trưng nhiệt đới tiêu biểu nhất trong khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng. Nhiệt độ thường tăng cao, có những ngày nắng gắt và oi bức khiến cảm giác nóng không chỉ đến từ mặt trời mà còn đến từ không khí xung quanh. Cái oi của miền Bắc nhiều khi làm bạn thấy mệt nhanh hơn vì cơ thể khó thoát nhiệt.

Mùa hè ở đồng bằng sông Hồng có khí hậu oi bức

Một đặc trưng khác là độ ẩm lớn, nên rất dễ mang lại cảm giác ngột ngạt. Không khí ẩm khiến mồ hôi khó bay hơi, tạo cảm giác bức bối. Đây là lý do nhiều người hay nói mùa hè miền Bắc, hay đổ nhiều mồ hôi, không khô ráo như một số nơi khác.

Về mưa, mùa hè cũng là thời điểm mưa tập trung nhiều nhất trong năm. Mưa thường đến theo kiểu nhanh và mạnh, kèm dông, sấm chớp, đôi khi gió giật. Nhờ lượng mưa và nhiệt dồi dào, cây trồng (đặc biệt lúa) sinh trưởng tốt. Nhưng với đô thị, đây lại là mùa dễ ngập úng nếu hệ thống thoát nước kém, vì mưa lớn trong thời gian ngắn có thể khiến nước không kịp rút.

2. Mùa đông: lạnh do gió mùa Đông Bắc

Mùa đông là điểm khác biệt rõ nhất khi nói về khí hậu của đồng bằng sông Hồng. Thời tiết lạnh chủ yếu do các đợt gió mùa Đông Bắc tăng cường. Mỗi khi không khí lạnh tràn về, nhiệt độ giảm rõ rệt, người dân cảm nhận được cái rét biến đổi ngay trong 1–2 ngày đặc trưng của miền Bắc.

Mùa đông mang cái rét đặc trưng

Điều thú vị là mùa đông không chỉ có một kiểu lạnh. Có những đợt lạnh khô (trời hanh, da khô, môi nứt), nhưng cũng có lúc lạnh ẩm (trời âm u, ẩm thấp, có mưa lất phất) khiến cảm giác rét đậm hơn. Vì vậy, nhiều người thấy rét ẩm khó chịu hơn rét khô dù nhiệt độ đôi khi không quá thấp.

Những đợt rét đậm rét hại có thể ảnh hưởng đến sức khỏe (đặc biệt người già, trẻ nhỏ), đồng thời gây khó khăn cho chăn nuôi và cây trồng vụ đông. Cũng vì mùa đông lạnh như vậy nên dù nằm trong vùng nhiệt đới, người miền Bắc vẫn cần áo ấm, chăn dày, máy sưởi. Nhiều bạn từ miền Nam ra học lần đầu dễ “sốc nhiệt” nếu chưa chuẩn bị đồ giữ ấm và thói quen sinh hoạt phù hợp.

3. Mùa xuân: mưa phùn và nồm ẩm

Mùa xuân ở đồng bằng sông Hồng thường được hiểu đúng hơn là giai đoạn cuối đông – đầu xuân, khi thời tiết chuyển từ lạnh sang ấm. Điểm đặc trưng nhất là mưa phùn kéo dài: mưa rất nhỏ, không nặng hạt, nhưng rả rích nhiều ngày khiến không khí lúc nào cũng ẩm.

Khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng vào mùa xuân có nhận diện đặc trưng là không khí nồm ẩm

Kèm theo đó là hiện tượng nồm ẩm – đặc sản mà ai sống ở miền Bắc đều quen. Khi không khí ấm ẩm tràn về mà nền nhà, tường vẫn còn lạnh, hơi nước ngưng tụ khiến sàn nhà trơn, đồ đạc dễ ẩm mốc, quần áo lâu khô và có mùi. Nhiều gia đình phải dùng máy hút ẩm hoặc bật điều hòa chế độ khô để giảm khó chịu.

Vì vậy, nếu bạn đang tìm hiểu đồng bằng sông Hồng có khí hậu ra sao, mùa xuân chính là giai đoạn làm nổi bật nét riêng “mưa phùn – nồm ẩm”, khác hẳn kiểu mùa xuân khô ráo ở một số vùng khác.

4. Mùa thu: mát mẻ, dễ chịu

Mùa thu được xem là thời điểm dễ chịu nhất trong năm ở đồng bằng sông Hồng. Nhiệt độ giảm vừa phải sau mùa hè, không còn oi bức, cảm giác mát mẻ và nhẹ nhàng hơn. Đây là giai đoạn thời tiết khá ổn định, ít biến động cực đoan.

Mùa thu mang đến cảm giác mát mẻ, dễ chịu

Lượng mưa trong mùa thu thường ít hơn mùa hè, độ ẩm cũng dễ chịu hơn, trời hay trong và thoáng. Nhờ đó mà sinh hoạt hằng ngày thuận lợi: đi lại ít bị mưa cản trở, không khí dễ thở, ngủ cũng ngon hơn.

Nếu bạn cần chọn thời điểm du lịch miền Bắc, mùa thu thường được gọi là thời điểm vàng vì thời tiết đẹp, cảnh quan dễ lên ảnh, và trải nghiệm ngoài trời thoải mái hơn nhiều so với mùa hè oi nóng hoặc mùa đông rét buốt.

Khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng tác động đến đời sống

Khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng ảnh hưởng trực tiếp vào nhịp sống hằng ngày: từ chuyện trồng cấy, chăn nuôi, bảo quản nông sản cho đến sinh hoạt trong nhà. Vì khí hậu thay đổi rõ theo mùa nên người dân ở đây thường quen với việc làm gì cũng phải tính đến yếu tố thời tiết, nhất là trong trồng trọt và chăn nuôi.

 1. Thuận lợi

Nhiệt và ẩm dồi dào, phù hợp trồng lúa nước: Đồng bằng sông Hồng có nền nhiệt khá cao và độ ẩm lớn, đặc biệt vào mùa nóng. Đây là điều kiện rất hợp cho cây lúa – loại cây cần nhiều nước và phát triển tốt trong môi trường ấm ẩm. Vì vậy, vùng này từ lâu đã trở thành một trong những khu vực canh tác lúa quan trọng, gắn với hình ảnh ruộng đồng, kênh mương, mùa gặt.

Khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng rất phù hợp để trồng trọt

Có thể đa dạng cây trồng theo mùa: vụ xuân, vụ mùa, vụ đông: Do khí hậu phân mùa rõ, nông dân có thể chia lịch gieo trồng theo từng giai đoạn trong năm. Ngoài hai vụ lúa chính (vụ xuân, vụ mùa), thời gian còn lại có thể tận dụng để trồng cây vụ đông hoặc cây ngắn ngày. Điều này giúp đất đai được khai thác hiệu quả hơn và tạo ra nhiều nguồn nông sản quanh năm.

Mùa đông lạnh tạo điều kiện trồng rau ôn đới, cây vụ đông: Một điểm rất có lợi của miền Bắc là mùa đông lạnh vừa đủ để một số loại rau củ ưa mát phát triển tốt, như bắp cải, súp lơ, su hào, cà rốt… (tùy địa phương). Nhờ đó, đồng bằng sông Hồng không chỉ có lúa mà còn có thế mạnh về rau vụ đông, phục vụ thị trường lớn như Hà Nội và các tỉnh lân cận.

2. Khó khăn

Khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng gây ra những khó khăn nhất định

Mưa lớn mùa hè dễ gây ngập úng: Mùa hè mưa nhiều, lại hay mưa lớn trong thời gian ngắn, nên đồng ruộng có thể bị úng nếu thoát nước chậm. Với đô thị, mưa lớn dễ gây ngập đường, ảnh hưởng đi lại và sinh hoạt. 

Dông bão có thể làm đổ lúa, hư hại mùa màng: Mùa mưa cũng là mùa dễ có dông mạnh và bão/áp thấp nhiệt đới. Gió lớn, mưa lớn có thể làm lúa bị đổ rạp, giảm năng suất; cây ăn quả, cây màu cũng dễ hư hại. Đó là lý do người làm nông ở đồng bằng sông Hồng thường phải canh thời vụ sát sao, theo dõi dự báo thời tiết để giảm rủi ro.

Rét đậm rét hại ảnh hưởng gia súc gia cầm, cây trồng vụ đông: Mùa đông lạnh đặc sản nhưng nếu rét quá sâu kéo dài thì lại trở thành áp lực. Gia súc gia cầm dễ suy yếu nếu không được che chắn, sưởi ấm; cây trồng vụ đông cũng có thể chậm phát triển hoặc bị hại nếu gặp rét đậm. Vì vậy, chống rét mùa đông là một phần rất thực tế trong đời sống ở miền Bắc.

Nồm ẩm gây nấm mốc, khó bảo quản nông sản và đồ dùng: Nồm ẩm không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt (nhà ẩm, sàn trơn, quần áo lâu khô), mà còn ảnh hưởng đến việc bảo quản: nông sản dễ mốc, thức ăn chăn nuôi dễ hỏng, đồ điện tử và giấy tờ dễ ẩm. Đây là lý do nhiều gia đình phải dùng hút ẩm, đóng kín tủ, hoặc bảo quản kỹ hơn vào mùa nồm.

Đồng bằng sông Hồng có khí hậu gì? Đồng bằng sông hồng có khí hậu rất đặc trưng vừa mang tính nhiệt đới gió mùa ẩm, vừa có mùa đông lạnh, bốn mùa chuyển rõ ràng, mưa tập trung chủ yếu vào mùa hạ và giai đoạn cuối đông – đầu xuân thì nổi bật với mưa phùn, nồm ẩm. Nắm được những đặc điểm này, bạn sẽ chủ động hon trong việc sinh hoạt ở địa phương thuộc đồng bằng sông Hồng:  từ lên lịch đi chơi, chọn mùa du lịch đẹp nhất, chuẩn bị đồ đạc phù hợp, cho đến hiểu vì sao nông nghiệp ở đây đa dạng vụ mùa và vì sao đô thị hay ngập vào mùa mưa.