Mùa hạ bắt đầu từ tháng mấy? Thời điểm chính xác theo lịch 

Mùa hạ là giai đoạn nóng nhất trong năm với những biến đổi đặc thù về thiên văn và khí tượng. Việc xác định mùa hạ bắt đầu từ tháng mấy giúp mọi người chủ động trong các kế hoạch sản xuất và nghỉ ngơi. Các phương pháp tính toán hiện nay dựa trên lịch dương, lịch âm và các tiết khí có sự chênh lệch nhất định. Sự dịch chuyển của Trái Đất tạo nên những đặc trưng thời tiết khác biệt giữa Bắc bán cầu và Nam bán cầu. Bài viết cung cấp dữ liệu khoa học để giải đáp chính xác thời điểm mùa hạ bắt đầu.

Mùa hạ bắt đầu từ tháng mấy? Thời điểm chính xác theo lịch Dương và lịch Âm

Mùa hạ là giai đoạn có nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm. Ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp xuống bề mặt Trái Đất với cường độ mạnh. Các quốc gia phương Tây thường căn cứ vào vị trí của Trái Đất quanh Mặt Trời để định ngày bắt đầu. 

Trong khi đó, người Á Đông lại dựa trên các tiết khí để phân chia bốn mùa rõ rệt. Sự giao thoa giữa các cách tính tạo nên sự đa dạng trong cách hiểu về thời gian chuyển mùa.

Thời gian mùa hạ theo lịch Dương (Tính theo thiên văn học)

Lịch Dương xác định mùa hạ dựa vào hiện tượng thiên văn học cụ thể liên quan đến quỹ đạo của Trái Đất quanh Mặt Trời.

Mùa hạ ở Bắc bán cầu bắt đầu từ ngày 21 tháng 6 hoặc ngày 22 tháng 6 hằng năm. Ngày này được gọi là ngày Hạ chí trong thiên văn học. Đây là thời điểm cực Bắc của Trái Đất nghiêng về phía Mặt Trời ở mức tối đa. Thời gian ban ngày trong ngày Hạ chí kéo dài nhất và ban đêm ngắn nhất trong cả năm. 

Mùa hạ theo cách tính này thường kết thúc vào ngày 22 tháng 9 hoặc ngày 23 tháng 9. Các nhà khí tượng học cũng thường chia mùa hạ bắt đầu sớm hơn từ ngày 1 tháng 6 để thuận tiện cho việc thống kê dữ liệu thời tiết.

Mùa hạ ở Bắc bán cầu bắt đầu từ ngày 21 tháng 6 hoặc ngày 22 tháng 6 hằng năm

Thời gian mùa hạ theo lịch Âm (Tính theo tiết khí)

Cách tính theo lịch Âm của người phương Đông mang tính ứng dụng cao trong nông nghiệp và đời sống tâm linh.

Mùa hạ theo âm lịch chính thức bắt đầu từ tiết Lập hạ. Thời điểm này thường rơi vào ngày 5 tháng 5 hoặc ngày 6 tháng 5 Dương lịch hằng năm. Tiết Lập hạ đánh dấu sự kết thúc hoàn toàn của mùa xuân và chuyển hẳn sang thời kỳ nắng nóng. 

Theo quan niệm dân gian, mùa hạ bao gồm toàn bộ ba tháng là tháng 4, tháng 5 và tháng 6 Âm lịch. Các tiết khí đặc trưng đi kèm bao gồm Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử và Đại thử. Tiết Đại thử thường là khoảng thời gian nhiệt độ lên cao nhất và oi bức nhất trong toàn bộ mùa hạ.

Sự khác biệt về thời điểm bắt đầu mùa hạ giữa hai bán cầu

Vị trí địa lý và độ nghiêng của trục Trái Đất tạo nên sự đối lập hoàn toàn về mùa giữa các châu lục trên thế giới. Trái Đất chia làm hai bán cầu với chu kỳ mùa hoàn toàn ngược nhau. Khi Bắc bán cầu trải qua mùa hạ thì Nam bán cầu đang ở trong mùa đông. Các quốc gia ở Bắc bán cầu như Việt Nam, Nhật Bản, Hoa Kỳ đón mùa hạ từ tháng 6 đến tháng 9. 

Ngược lại, các quốc gia ở Nam bán cầu như Úc, New Zealand, Argentina bắt đầu mùa hạ từ tháng 12. Ngày khởi đầu mùa hạ tại Nam bán cầu thường rơi vào ngày 21 tháng 12 hoặc ngày 22 tháng 12 Dương lịch. Hiện tượng này xảy ra do sự thay đổi góc chiếu của ánh sáng mặt trời lên bề mặt Trái Đất trong quá trình tự quay và di chuyển trên quỹ đạo.

Các quốc gia ở Nam bán cầu như Úc, New Zealand, Argentina bắt đầu mùa hạ từ tháng 12

Đặc điểm thời tiết đặc trưng khi mùa hạ bắt đầu tại Việt Nam

Thời tiết Việt Nam khi bước vào mùa hạ có sự phân hóa rõ rệt giữa các vùng miền do đặc điểm địa lý kéo dài trên nhiều vĩ độ.

Khí hậu mùa hạ tại miền Bắc

Mùa hạ tại miền Bắc thường bắt đầu mạnh mẽ từ tháng 5 và kéo dài đến hết tháng 8. Nhiệt độ trung bình trong những tháng này dao động phổ biến từ 30 đến 38 độ C. Những đợt nắng nóng cao điểm có thể đẩy nhiệt độ ngoài trời lên trên 40 độ C. Độ ẩm không khí ở mức cao gây ra cảm giác khó chịu và bí bách cho cơ thể. Các cơn mưa rào bất chợt thường xuyên xuất hiện sau những ngày nắng kéo dài để giải nhiệt. Thời tiết miền Bắc vào hạ cũng là thời điểm bắt đầu đón nhận các cơn bão đổ bộ từ phía Biển Đông.

Khí hậu mùa hạ tại miền Trung

Khí hậu miền Trung khi vào hạ chịu tác động trực tiếp từ gió mùa Tây Nam thổi mạnh. Loại gió này vượt qua dãy Trường Sơn tạo ra hiện tượng hiệu ứng phơn khô nóng đặc trưng. Nhiệt độ tại các tỉnh miền Trung thường xuyên duy trì ở mức cao hơn so với hai đầu đất nước. Bầu trời ít mây khiến cường độ bức xạ mặt trời chiếu xuống mặt đất rất lớn. Tình trạng hạn hán và thiếu nước sinh hoạt diễn ra tại nhiều địa phương trong suốt mùa hạ. Địa hình hẹp ngang sát biển khiến cái nóng trở nên gay gắt và kéo dài hơn so với các vùng khác.

Khí hậu mùa hạ tại miền Nam

Miền Nam duy trì nền nhiệt ổn định ở mức cao trong suốt cả năm. Mùa hạ tại đây trùng với thời điểm bắt đầu của mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11. Lượng mưa tăng dần giúp giảm bớt cái nắng nóng gay gắt của những tháng cao điểm mùa khô trước đó. Các cơn mưa thường xuất hiện nhanh và tạnh nhanh vào khung giờ chiều tối. Nhiệt độ trung bình tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận dao động từ 28 đến 35 độ C. Độ ẩm không khí tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho các loại cây ăn trái phát triển xanh tốt.

Miền Nam duy trì nền nhiệt ổn định ở mức cao trong suốt cả năm

Những dấu hiệu nhận biết mùa hạ đã về rõ rệt nhất

Bạn có thể dễ dàng nhận thấy mùa hạ đang gõ cửa thông qua những biến chuyển đặc trưng của thiên nhiên và vạn vật xung quanh.

• Sắc đỏ rực rỡ của hoa phượng vĩ: Loài hoa này thường bắt đầu nở rộ trên khắp các nẻo đường và sân trường vào đầu tháng 5.
• Âm thanh râm ran của tiếng ve sầu: Tiếng ve xuất hiện dày đặc vào những buổi trưa nắng tạo nên bản giao hưởng đặc trưng của mùa hè.
• Bầu trời trong xanh và nắng gắt: Cường độ bức xạ mặt trời tăng mạnh khiến mặt đường bốc hơi nóng và bầu trời ít mây hơn.
• Hiện tượng ngày dài hơn đêm: Mặt trời mọc sớm và lặn muộn giúp thời gian chiếu sáng trong ngày kéo dài tối đa.
• Sự xuất hiện của các loài trái cây nhiệt đới: Các loại quả đặc trưng như vải, nhãn, xoài và mận bước vào mùa thu hoạch chính.
• Sắc tím của hoa bằng lăng: Những cánh hoa bằng lăng mỏng manh nở rộ nhuộm tím nhiều tuyến phố ngay khi những đợt nắng đầu tiên xuất hiện.
• Sự gia tăng của các cơn mưa dông: Những cơn mưa rào bất chợt vào chiều tối giúp giải tỏa nền nhiệt nóng bức sau một ngày nắng dài.

Ý nghĩa và các hoạt động phổ biến khi mùa hạ bắt đầu

Mùa hạ mang lại những giá trị tinh thần to lớn và là thời điểm diễn ra nhiều hoạt động sôi nổi trong đời sống xã hội.

Mùa hạ – Mùa chia tay và những kỷ niệm tuổi học trò

Mùa hạ gắn liền với hình ảnh hoa phượng đỏ rực và tiếng ve kêu râm ran khắp sân trường. Các em học sinh cuối cấp chuẩn bị bước vào những kỳ thi chuyển cấp và đại học đầy cam go. Lễ bế giảng diễn ra trong không khí bồi hồi với nhiều cảm xúc luyến tiếc thầy cô và bạn bè. Những dòng lưu bút và những bức ảnh kỷ niệm được lưu giữ cẩn thận như một phần ký thắc của tuổi trẻ. Thời điểm này đánh dấu sự kết thúc của một năm học và mở ra kỳ nghỉ hè dài ngày.

Thời điểm lý tưởng cho các chuyến du lịch biển và nghỉ dưỡng

Du lịch biển là lựa chọn hàng đầu của đại đa số người dân Việt Nam vào mỗi dịp hè về. Những bãi biển tại Nha Trang, Đà Nẵng và Phú Quốc luôn trong tình trạng nhộn nhịp du khách. Các hoạt động như bơi lội, lặn ngắm san hô và chơi thể thao trên cát thu hút sự tham gia của mọi lứa tuổi. Nước biển mát lạnh giúp xua tan cảm giác oi bức của những ngày nắng nóng cao điểm. Các tour du lịch nghỉ dưỡng gia đình thường xuyên được tổ chức để gắn kết các thành viên sau thời gian làm việc căng thẳng.

Tầm quan trọng của mùa hạ đối với sản xuất nông nghiệp

Ánh sáng mặt trời mạnh mẽ cung cấp năng lượng cần thiết cho quá trình quang hợp của cây lúa và hoa màu. Đây là thời điểm người nông dân tập trung thu hoạch vụ Đông Xuân và triển khai gieo cấy vụ Hè Thu. Các loại cây ăn trái như vải, nhãn và xoài cần lượng nhiệt lớn để tích lũy độ ngọt và chín rộ. Nắng gắt được tận dụng tối đa để phơi phóng nông sản và bảo quản lương thực dài hạn. Những cơn mưa dông bất chợt vào buổi chiều cung cấp nguồn nước tưới quan trọng cho đồng ruộng trong giai đoạn khô hạn.

Tầm quan trọng của mùa hạ đối với sản xuất nông nghiệp

Những lưu ý quan trọng để bảo vệ sức khỏe trong mùa hạ

Việc chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ cơ thể giúp bạn duy trì sức khỏe ổn định và phòng tránh những rủi ro do nắng nóng gây ra.

• Bổ sung đầy đủ nước cho cơ thể: Bạn cần uống từ 2 đến 3 lít nước mỗi ngày để bù đắp lượng mồ hôi thất thoát qua da.
• Sử dụng kem chống nắng thường xuyên: Lớp kem bảo vệ giúp ngăn chặn tác hại của tia UV và phòng ngừa các bệnh lý về da.
• Hạn chế ra ngoài vào giờ cao điểm: Bạn nên tránh hoạt động ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
• Ưu tiên trang phục thoáng mát: Các loại quần áo làm từ chất liệu cotton giúp thấm hút mồ hôi tốt và giảm nhiệt độ cơ thể.
• Tăng cường thực phẩm giải nhiệt: Bạn hãy bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi và các loại nước ép vào thực đơn hàng ngày.
• Vệ sinh môi trường sống sạch sẽ: Việc giữ nhà cửa thông thoáng giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và các loại côn trùng gây bệnh.
• Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột: Bạn không nên vào phòng máy lạnh ngay khi vừa đi nắng về để phòng ngừa tình trạng sốc nhiệt.
• Đảm bảo ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi hợp lý: Giấc ngủ chất lượng giúp cơ thể phục hồi năng lượng và tăng cường hệ miễn dịch trong mùa nắng nóng.

Bài viết đã cung cấp đầy đủ thông tin về việc mùa hạ bắt đầu từ tháng mấy theo nhiều hệ thống lịch khác nhau. Thời điểm khởi đầu thường rơi vào tháng 5 đối với lịch âm và tháng 6 đối với lịch dương tại Bắc bán cầu. Hiểu rõ đặc điểm thời tiết từng vùng miền giúp bạn bảo vệ sức khỏe tốt hơn trong những đợt nắng nóng cao điểm. Các hoạt động du lịch và sản xuất nông nghiệp cần được sắp xếp phù hợp với diễn biến khí hậu thực tế.